کد

پاسخ به یکی از بچه ها:

استاد اتوکد فنت های کاتب رو قبول نمیکنه جزء بانک اطلاعاتیش هست و میشه انتخاب کرد اما فنت تغییری نمیکنه.مرسی منتظر امدادتون هستیم. 

--------------------------------------------------

سلام فونت کاتب باید از طریق tools- auto lisp داخل برنامه اتوکد لود و بارگذاری بشود نه اینکه همینجوری بریزیش داخل برنامه.

بعدشم بعد لود شدن فونتها باید  با دستو kateb تایپ کنی  و بعدش مثل دستور تایپ جهت تایپ و اندازه رو براش تعیین کنی

موفق باشید


-----برای مساحت ها دانشجویان بنده  قرار شده بود رو پلی گون ها (شکل های هندسی  منتظم یا غیر منتظم نظیر مربع مستطیل چند ضلعی ها  که با دستور پلی لاین کشیده شده اند) کاغذ بنویسند مساحت ها رو و ازش اسکن کنند رو سیدی بذارند و دسته بندیشو (طبقه بندی آماریشم در صورت تمایل و اگه رنج مساحت ها قابل دسته بندی هست کنارش بگذارند:)  یکم حواساتونو سر کلاس بیشتر جمع کنید که من الان کار جدید نندازم گردنتون :)))

تحویل ها

ضمن خسته نباشید امتحانا به دوستان و دانشجویان

----------------------

تحویل طرح 3  دانشجویان ناپیوسته روز چهارشنبه 5 تیر  آتلیه ؟؟؟؟؟؟ ساعت 3-4 عصر شد

دانشجویان طرح قبل از حضور استاد لطف کنند شیت ها را روی دیوارها بچسبانند و گزارش ها راهم روی میزی در جلو  کار هر گروه روی میز و تمهیدات لازم را برای این کار  انجام دهند.

تحویل آمار و روشهای کمی و GIS   دانشجویان ناپیوسته نیز در در همین آتلیه؟؟؟؟  و فقط در ساعت 3-3.30 عصر روز چهارشنبه خواهد بود

--------------------------------------------------------

تحویل بیان معماری هم روز چهارشنبه 5 تیر ساعت 2-3 عصر آتلیه ؟؟؟؟ (متعاقبا اعلام میشود)

دانشجویان قبل از حضور استاد لطف کنند شیت طرح نهایی خود را با رعایت نظم و ترتیب حروف الفبا  روی دیوارها بچسبانند و آلبوم ها راهم روی دو یا سه میز در وسط کلاس  قرار داده و تمهیدات لازم را برای این کار را قبل آمدن من!!  انجام دهند.

کار رنگ را احتیاج نیست دو سری تحویل بدهید. یک سری هم کافیست.

برای طرح نهاییتون لازم نیست حتما پرسپکتیوی باشد طرحتون کافیه زیبا حلاقانه و مطمئن باشد ;)

لیست کارها را نمیگذارم ببینیم کیا حواسشون تو کلاس بیشتر بوده:) از جلسه اول تا آخر هر تمرینی داده شده را محض احتیاط عقلی و نقلی بیاورید:))


------------------------------------------

تحویل کاربرد رایانه در شهرسازی هم چون صرفا سی دی و یک برگ پرینته همزمان با بیان معماری شده همونجا کارهاتون را به من و مهندس محکی تحویل  دهید ساعتش همون 2-3  کافیه همون آتلیه

آمار بچه های پیوسته هم ساعت 2-2.5 همزمان با بیان معماری خواهد بود پیگیر باشید که اساتید کدوم آتلیه هستند همونجا تشریف ببرید:)

جلسه هئیت موسس انجمن علمی گروه آموزشی شهرسازی برگزار گردید

شرح خبر : زمان: یکشنبه 22/2/91
شروع جلسه ساعت:11
مدت زمان:60 دقیقه
با حضور معاونت محترم دانشجویی ومدیر طرح وبرنامه جناب آقای مهندس فاضل نسب و جناب آقای مهندس فیوجی مدیر گروه شهرسازی و آقای جواد گلستانی کارشناس اموردانشجویی و اعضای هیئت موسس انجمن علمی  گروه شهرسازی در دفتر ریاست دانشگاه تشکیل گردید.
مطالب مطرح شده:
1-    آقای مهندس فاضل نسب در خصوص آئین نامه انجمن های علمی و اهمیت حضور فعال دانشجویان در صحنه های علمی مطالبی را بیان نمودند.
تصمیمات اتخاذ شده:
1-    اطلاعیه ثبت نام دانشجویان علاقمند جهت کاندید شدن در انجمن علمی صادر شود(با قید ضوابط ).
2-    تا استقرار کامل انجمن علمی ، هئیت موسس با هماهنگی معاونت محترم دانشجویی وآقای مهندس فیوجی اقدامات لازم را انجام دهند.
اسامی هیئت موسس به شرح ذیل می باشد:
    نام و نام خانوادگی    مقطع تحصیلی    شماره دانشجویی
1        فرهاد محمد یاری     کارشناسی ناپیوسته    9114319108
2    بنفشه بهرامی نیا    کارشناسی ناپیوسته    9114319088
3    احمد دارابی    کارشناسی پیوسته    9114319010
4    رضا عدالتی    کارشناسی پیوسته    9114319069
5    الهام عباسی نیازآبادی    کارشناسی پیوسته    9114319019
6    سیده عالیه حسینی    کارشناسی پیوسته    9114319083

به نقل از سایت دانشگاه

با آرزوی موفقیت برای هیات موسس و امید به همکاری سایر دانشجویان محترم گروه شهرسازی با نمایندگان منتخب بعدی:)


تحویل کاربرد رایانه

دانشجویان  محترم تحویل پروژه درس کاربرد رایانه در تاریخ 5 تیر 1392   روز چهارشنبه ساعت 5-6.5 در کلاس 207 دانشکده خواهد بود. و قبل یا بعد از ساعت اعلامی کاری از دانشجویان تحویل گرفته نمیشود.

یک برگ پرینت آ4 رنگی از  پروژه  کد (شیت بندی شده دارای راهنما و لجند) را هم به همراه داشته باشید .

نکات ایمنی ذکر شده توسط اساتید برای تحویل را جدی بگیریدJ

 

کاربرد رایانه در شهرسازی

دانشجوانی که روز چهارشنبه 2-4 کلاس کاربرد رایانه دارند روز شنبه راس ساعت 11 برای امتحان عملی در سایت 1 حضور داشته باشند.



مقاله

استفاده از راهبردهای مناسب تکنیک SWOT در بهسازی و نوسازی بافت فرسوده مطالعه موردی محله سیروس تهران

  

چکیده: اصولاً بافت قدیمی و فرسوده، بافتی می باشد که در فرآیند زمانی طولانی شکل گرفته و تکوین یافته و امروز در محاصره تکنولوژی عصر حاضر گرفتار گردیده است، چنانچه این بافت در گذشته به مقتضای زمان دارای عملکردهای منطقی و سلسله مراتبی بوده ولی امروز از لحاظ ساختاری و عملکردی دچار کمبودهایی شده و آنگونه که باید و شاید نمی تواند جوابگوی نیاز ساکنین خود باشد. برنامه ریزی راهبردی به دلیل ماهیت بلندمدتی که دارد، یکی از ارکان برنامه­های ساماندهی و بهسازی به شمار می­رود. فهم مناسب و استفاده دقیق از برنامه­ریزی راهبردی و ابزارهای تدوین برنامه­های راهبردی، دستیابی به برنامه­های ساماندهی و بهسازی را ممکن می­سازد. بنابراین در این مقاله با استفاده از مدل SWOT راهبردهای بهسازی و نوسازی بافت فرسوده محله سیروس را به دست آوردیم. درنتیجه نتایج تحقیق نشان می­دهد راهبردهای تولید شده بهسازی ونوسازی محله سیروس به عنوان راهنمای تصمیمات، یکی از اجزاء سیستم هدایت، کنترل و برنامه­ریزی بهسازی و نوسازی شهری است. بنابراین بین این راهبردها، ابزار عمل برنامه ریزی (سرمایه گذاری دولتی، مقررات و ...) و سیستم تصمیم­گیری، هماهنگی و هم­سویی لازم به منظور تاثیرگذاری بر بافت فرسوده محله لازم است

کلمه های کلیدی:
 راهبرد
 نوسازی
 بهسازی
 بافت فرسوده
 محله سیروس
 SOWT
پیوست(ها):
 20120329165601-5117-26.pdf (نوع: PDF  حجم: 295KB)

بیان معماری 1

مهندسین گل ترم دویی پیک نوروزیتون پشت یکی از برگه های پرسپکتیو نوشتم توضیحشو به خانم مهندس عالیه حسینی گفتم کار زیادی نیست! غر نزنید

باید 5 تا عکس یا طراحی یا نقاشی و از کتاب یا از روی عکس در حد آ4 فوتو کنید و روش کاغذ پوستی بندازید و پرسپکتیو ها و نقاط گریز  و ناظرشو پیدا کنید. هرچندتا که داشت.

تمرین دومتونم از خانم حسینی بپرسید نوشتم.

تمرین سوم اینه که برام یک نقاشی خوب عیدی بیارید :) ترجیحا هم این باشه که یا از حیاط خونتون یا از اتاقتون سعی کنید  با رعایت تناسبات و اصول پرسپکتیو دست آزاد یک نمای مناسبش که داغون نباشه !! رو برام طراحی یا اگه دوست داشتید نقاشی کنید( یعنی اگه میتونید رنگ بگذارید روش وگرنه همون طراحی و یا اسکیسشم بزنید کافیه )  :)

حرفها و نصیحتای منم امروز هرکی ناراحت شد عیب نداره بهتر :) البته من سعی میکنم که بخش هایی از حافظمو پاک کنم(اصلا روی سخنم با علی نیستا !!!)  و شمام در  عوضش سال جدید سعی کنید که بهترین باشید و بهترین کارا را هم انجام بدید :)

انشالله که سال خوبی داشته باشید.

تمرین و تمرین هم یادتون نره.

شاد باشید و سالم خوش بگذرونید

تحلیلى بر ساختار فضایى در طرح جامع جدید تهران

تحلیلى بر ساختار فضایى در طرح جامع جدید تهران

مقاله 2، دوره 2، شماره 12، زمستان 1389، صفحه 6-9   Description: XMLاصل مقاله (268 K)

نویسندگان

ناصر براتى

دکترى شهرسازى، عضو هیئت علمى دانشکده معمارى و شهرسازى دانشگاه بین‌المللى امام خمینى (ره) قزوین.

چکیده

شکل دادن به کالبد شهرى بزرگ چون تهران، به نحوى که به یک انسجام قابل قبول و قابل احساس برسد، و جهات مختلف 
آن، توسط عامه مردم، قابل فهم باشد، یکى از اصلی ترین و مهمترین بخش هاى یک برنامه توسعه کالبدى علمى و منطقى براى این شهر است. اگرچه همه کارشناسان و دست اندرکاران رشته شهرسازى بر این امر اتفاق نظر دارند که تهران شهرى است بدون شکل منسجم، غیر قابل فهم، بدون مرکزیت اصلى و فاقد خوانایى، به نحوى که یک شهروند عادى به سختى قادر است که یک نقشه ذهنى (
mental map) درست و قابل درک از کلیت آن براى خود فراهم آورد، چه رسد به تازه واردان به آن؛ اما در نهایت ساکنان شهر، براى تداوم حیات شهرى خود، کم و بیش مجبورند نقشه و الگوواره ذهنى خود از شهرشان را، هرچند ناقص، داشته باشند. توسعه کالبدى و غیر کالبدى تهران سالها بدون برنامه مشخص و به صورت موردى، مقطعى، سلیقه اى و جزیره اى اتفاق افتاده است و اینک با تصویب طرح جامع جدید امید می رود، پس از چند دهه توسعه بی برنامه، که تهران را از نظر کالبدى، به شهرى به شدت پراکنده، نامنسجم و اصطلاحاً، چهل تکه، تبدیل کرده است، ساختار فضایى این شهر به سامان آید. بدین ترتیب، یکى از اقدامات بسیار اصولى صورت گرفته در طرح جامع جدید تهران سعى در شکل دهى به ساختار کلى کالبدى شهر تهران بوده است. در این مقاله هدف بر آن است که با نگاهى انتقادى به فرایند روش شناسى و نیز محصول بدست آمده براى ساختار کالبدى فضایى شهر تهران، به روش متفاوت دیگرى اشاره شود که محصول آن م ىتواند مکمل ساختار و استخوانبندى پیشنهادى طرح جامع باشد

کلیدواژگان

شهرسازى؛ تهران؛ طرح جامع؛ ساختار فضایى؛ الگوواره ذهنى

ماخذ:  
http://manzar-sj.com/

 

بلند مرتبه سازي

شهردار منطقه 9 مشهد گفت: اراضی منطقه 9 مشهد دارای شرایط بلند مرتبه سازی است.

 منبع خبر: http://www.shasa.ir/newsdetail-123900-fa.html

محسن گلمشکی ‌اظهار داشت: با توجه به رشد مسکن منطقه 9 مشهد پر ظرفیت‌ حوزه شهرسازی است از این رو دو ‌سوم این منطقه از شرایط بلند‌مرتبه‌سازی برخوردار است. وی گفت: احداث ساختمان‌های بلندمرتبه یکی از راهکارهای مهم برای کاهش ترافیک شهری و متمرکز شدن خدمات و همچنین کاهش آلودگی هواست و امروزه طبق اصول شهرسازی و معماری در بیشتر شهرهای مهم دنیا سیاست‌گذاری‌هایی برای احداث این نوع ساختمان‌ها انجام می‌شود.گلمشکی ادامه داد: بلند مرتبه‌سازی به دلیل داشتن امتیازاتی از قبیـل اسـتفاده بیـشتر و بهتـر از سطح زمین در شهرها، تامین فضای باز و محیط زیست بهتر می‌تواند یکـی از راهکارهـای مـوثر در راستای ارتقـای کیفـی وضعیت مناطق متراکم و فرسوده شهری به شمار آید. وی تصریح کرد: از مهم‌ترین تاثیرات اقتصادی ساخت‌ وسازهای بلند مرتبه، مصرف بهینه زمین، ارائه خدمات شهری در سطح مطلوب‌تر، صرفه‌جویی در احداث و نگهداری شبکه حمل‌ونقل درون‌شهری و در نتیجه کاهش هزینه‌های آن است.

شهردار منطقه 9 مشهد اظهار داشت: در چند سال اخیر اقدام‌های مفیدی در خصوص بلندمرتبه‌سازی انجام شده و برای نخستین بار در کشور، شهرداری مشهد با مشاوران طرح‌های شهری قرارداد بسته است. گلمشکی در زمینه عوامل بی‌توجهی به مسئله بلندمرتبه‌سازی اظهار داشت: علت اینکه تاکنون بلند مرتبه‌سازی مورد توجه قرار نگرفته و تا حدودی زمان مناسب برای این کار از دست رفته این است که مدیران مسکن و شهرسازی نگاه جدی به بلند مرتبه‌سازی نداشته‌اند.

وی بلندمرتبه‌سازی را دارای شرایط خاص دانست و افزود: احداث بلند مرتبه‌ها از مراحل اولیه طراحی تا مراحل نهایی ساخت و اجرا نیازمند کار دقیق و کوشایی است مسائلی همچون استفاده از تکنولوژی به‌روز و مدرن، سازه‌های جوابگوی بنا، مسائل محیط زیست، توجه به دید و منظر در بافت شهری و در داخل بنا، توجه به میزان مصرف انرژی در این ابنیه و رفاه ساکنین آن از مسائلی است که در عصر حاضر اهمیت دو چندانی پیدا می‌کند.

 

برای مطالعه مقاله ها بر روی عنوان آن کلیک بفرمایید:

 

1.     آسیب شناسی پدیده بلندمرتبه سازی در اهر

2.     بررسی نقش بلند مرتبه سازی مجتمع‌های مسکونی در توسعه پایدار شهری ( نمونه‌ی موردی: مجتمع بلندمرتبه‌ی فیروزه‌ی بانک ملی مشهد(

3.     تأثير بلندمرتبهسازی بر میزان جرایم شهری(مطالعهي موردي: مناطق بيستودوگانهي تهران(

4.     تأثير احداث ساختمانهاي بلند مرتبه بر كاربريهاي شهري مطالعه موردي: مناطق 1.2و3 شهر تهران

5.     تحلیلی بر بلند مرتبه سازی و معایب آن در ایران

6.تاریخچه

7.  بلند مرتبه سازی در مشهد/مهندسین مشاور پارت(قسمت 6)

8-بلند مرتبه سازی و تاریخچه آن

 

نمونه برای طراحی

ادامه نوشته

درس نهم _ طراحی از دستها و پاها ؛ طراحی از پا

درس نهم _ طراحی از دستها و پاها ؛ طراحی از پا

 

 

 

  طراحی از دستها و پاها

طراحی از دستها نیاز به مشاهده دقیق و حافظه ای آماده دارد. دستها به عنوان سوژه ای همیشه آماده، همواره در مقابل چشمان شما قرار دارند و بررسی و آشنایی با شكل و حالتهای متنوع آن امكان پذیر است. لازم است كه همواره در حین طراحی از دستها به فرم استخوان بندی آن نیز توجه داشته و انگشتان را به عنوان مجموعه ای از استخوانها و مفاصل در نظر آورید كه به تناسب كاری كه انجام می دهند و حالتی كه دارند در موقعیتهای مختلفی نسبت به هم قرار می گیرند. مرحله "شفاف بینی" در اینجا كاربرد فراوانی دارد و تنها چیزی كه به شما كمك می كند تمرین پیگیر و مداوم است.

در حین طراحی از دستها به این نكات توجه كنید: حجم كلی دستها را مشاهده كنید. دست خود را در حالت خاصی نگه دارید، مثلاً حالت نوشتن، گرفتن قیچی یا دستگیره در و یا برداشتن فنجان و ... به حجم كلی آن نگاه كنید می توانید در آن واحد فضای منفی را هم در نظر داشته باشید. سپس به مقایسه بخشهای مختلف و نسبتهای فضای منفی و مثبت بپردازید. انگشتان را به صورت احجام هندسی ببینید. هر انگشت دارای سه مفصل است (به جز شصت كه دو مفصل دارد) شكل هر بند انگشت شباهت فراوانی به استوانه دارد. در هر بند انگشت حجم استوانه ها كوچك و بزرگ، كوتاه و بلند، چاق و باریك می شوند. فضای منفی بین انگشتان را ببینید. دستتان را در حالتی بگذارید كه مابین انگشتان فضایی خالی ایجاد شود. سپس به طراحی از فضای منفی ایجاد شده بپردازید.

معمولاً در حالت عادی و صاف، فضای بین انگشتان به شكل مثلثهای كشیده دیده می شود و با تغییر حالت انگشتان، مثلثها نیز تغییر شكل می دهند. انگشتان را به صورت مجموعه ای از استخوان و مفصلهای ساده شده ببینید. در این شیوه شما ابتدا استخوانها و مفاصل نهفته دست را در نظر آورده و ترسیم كنید سپس حجم اصلی انگشتان را در اطراف خطوطی كه كشیده بودید اضافه كنید. در صورت امكان، از دست كودكان و افراد سالخورده طراحی كنید و تفاوت بافت آنها را بررسی كنید. در طراحی از دست كودكان برای القای حالت پوست نرم، از پهنای نوك مداد استفاده كنید و بیشتر به ایجاد سایه های لطیف اكتفا نمایید. برای ترسیم فرمهای مختلف دست افراد سالخورده، خطوط متنوع و حساب شده می تواند پوست چروكیده و مفاصل برجسته و فرسوده آنها را به خوبی ترسیم نماید.  

 

  طراحی از پا

مراحل طراحی از پا نیز مانند طراحی از دست می باشد. با این تفاوت كه بر خلاف دستها كه نیمی از حجم و فرم بر عهده انگشتان و حالتهای آنها بود و بخش عمده مطالعات و بررسیهای شما بر اساس حركت انگشتان صورت می گرفت، در اینجا انگشتان پا نقش فرعی بر عهده دارند و به خودی خود قدرت حركت چندانی ندارند. فرم كلی كف و انگشتان پا بر اساس فرم هندسی، مخروطی است با قاعده مستطیل شكل كه وظیفه حفظ تعادل كل بدن را بر عهده دارد. همچون طراحی از دست، طراحی از پا را نیز از انگشتان، كف و پاشنه پا آغاز می كنیم:

حجم كلی پا را ترسیم كنید. بخش انگشتان را از بقیه قسمت ها جدا كنید. مفاصل را با دست لمس كرده و محل اتصال مشترك انگشتان را پیدا كنید. به طراحی از حجم پا درون جوراب بپردازید و كلیه انحناهای آن را بررسی كنید. به طراحی انگشتان و كف پای بدون جوراب از آینه بپردازید. پا را از سمت پهلو ها، زاویه جلو و زاویه پشت طراحی كنید. انگشتان پا را به صورت مجموعه ای از استوانه های كوتاه و متصل به هم ترسیم كنید. به قسمت های برجسته و بر آمده پا، قوزك داخلی و خارجی، تناسب مچ و كف پا توجه كنید. فرم استوانه مدور (با حجم متغیر) در تمامی بخشهای پا حاكمیت دارد. با در نظر گرفتن این مسأله می توانید سایه روشنهای مناسبی را به فرم پا اختصاص دهید. به چین و چروكهای لباس در محل زانو و لگن خاصره توجه داشته باشید. حالت پارچه كمك می كند تا طراحی، صحیح و بدون نقص انجام شود. از ترسیم چینهای غیر ضروری و بیش از حد لازم خودداری كنید. به تفاوت فرمها در قسمت پهلوی داخلی و خارجی پا دقت كنید. تا زمانی كه تسلط كافی بر فرمها و حالتهای مختلف دست و پا را به دست نیاورده اید، از ترسیم ذهنی این سوژه ها خودداری نمایید.  

 

درس دهم _ طراحی فیگوراتیو ؛ تناسبات موجود در اندام انسان ، تقسیم بندی حركتی، بر اساس احجام اصلی

درس دهم _ طراحی فیگوراتیو ؛ تناسبات موجود در اندام انسان ، تقسیم بندی حركتی، بر اساس احجام اصلی

 

  طراحی فیگوراتیو

 

طراحی فیگوراتیو، به آن دسته از طراحی ها گفته می شود كه بر اساس حالتها و وضعیتهای مختلف اندام انسانی ترسیم شده و در طی آن، مطالعه و بررسی مورد نظر طراح نیز صورت می گیرد. این گونه طراحی ها شامل اسكیس، طراحی های دقیق، طراحی از فرم دست و پا و ... می شود.  

 

  تناسبات موجود در اندام انسان

توجه به تناسبات موجود در اندام انسانی و تسلط بر چگونگی این تناسبات، طراحی از فیگور انسانی را بسیار آسان می سازد. آناتومی انسان، در هر دوره از زندگی (نوزادی، كودكی، نوجوانی، جوانی، میانسالی، پیری) دارای ویژگیهای خاصی است. اغلب طراحان، به هنگام طراحی فیگوراتیو، ابتدا، نمایی ساده از فرم بیضی سر را می كشند و سپس به ترسیم خطوط راهنما برای گردن، شانه، ستون فقرات، لگن خاصره، دست و پا می پردازند. این شیوه بسیار ساده و اصولی است، لیكن این سؤال پیش می آید كه طول و عرض این خطوط راهنما بر چه اساسی ترسیم می شود؟ پاسخ این است: اساس و پایه تناسبات، همان فرم بیضی اولیه ای است كه در ابتدای كار ترسیم می شود. ترسیم فرم اولیه بیضی به عنوان سر، حدود و اندازه طرح شما را مشخص می سازد. با تكرار بیضی ها به تعداد 7 الی 8 برابر، طول قد یك فرد با اندازه متوسط و عادی مشخص می شود. پس می توان گفت: ارتفاع قد متوسط هر شخص، 7 تا 8 برابر طول سر خودش است.


ـــ نصف اندازه سر، برای طول گردن كافی است.

ـــ نیمه دیگر بیضی، به اضافه یك بیضی دیگر ، حدود گودی كمر را مشخص می كند.

ـــ با ترسیم بیضی بعدی، از كمر تا لگن خاصره مشخص می شود.

ـــ با افزودن بیضی پنجم و ششم، حدود زانوها را مشخص كرده اید.

ـــ دو تا بیضی دیگر حدود زانو تا كف پا را تشكیل می دهد.  

 

  تقسیم بندی حركتی، بر اساس احجام اصلی

در این شیوه، شما ضمن مشاهده حالت سوژه، هر قسمت عمده را به صورت حجم ساده ای دیده و ترسیم می كنید. قسمتهای عمده عبارتند از سر، تنه (از شانه تا گودی كمر)، كمر تا مفصل پا، ران (از لگن خاصره تا زانو)، ساق پا (از زانو تا مچ)، بازوها و ساعد. كف دستها و پاها نیز به صورت احجام ساده ای دیده می شوند.

نكته: در نظر داشته باشید كه فاصله شما از سوژه حداقل 5/2 الی 3 برابر طول سوژه باشد. اگر قصد طراحی از تمام قد مدل را دارید، فاصله ذكر شده را حفظ كنید و چنانچه می خواهید از سر تا بازو و آرنج مدل را ترسیم نمایید، فاصله شما 5/2 تا3 برابر طول سر تا آرنج مدل باشد.  

 

  بررسی تناسبات و حركت، با استفاده از خطوط محوری

در این شیوه، علاوه بر سر، سه موضع حركتی عمده وجود دارد، ستون فقرات، شانه ها و لگن خاصره، كه به صورت خط مشخص می شوند. توجه عمده طراح بر ستون فقرات و حالتی است كه این قسمت در حركات مختلف به خود می گیرد. جهت شانه ها از نظر مسیر حركت، با جهت لگن خاصره در ارتباط كامل هستند و این مسأله به خاطر حفظ تعادل بدن است. اكثر طراحان برای طراحی فرمهای ذهنی از این شیوه به عنوان ساختار اولیه استفاده می كنند و پس از اینكه از صحت حالت اصلی مطمئن شدند، به آن حجم می دهند آنچه در اینجا به آنان كمك می كند، تسلط بر همان تناسب اولیه (7 الی 8 برابر طول سر) است.  

 

  توجه به وضعیت اسكلتها و ماهیچه ها (شفاف بینی)

وقتی به عنوان طراح از فیگورهای عادی اطراف خود طراحی می كنید، باید قادر باشید وضعیت ماهیچه ها و استخوانهای داخلی بدن را به طور ذهنی بررسی نمایید. این امر تنها با مشاهده و تمرین مداوم صورت می گیرد. به عنوان قدم نخست، همیشه سعی كنید ستون فقرات اشخاص را مثل رشته زنجیری كه بر پیراهن دوخته شده و قابل مشاهده است، در نظر بگیرید. در این حالت، علاوه بر ترسیم صحیح فرمها، به حالت شانه و لگن خاصره كه اهمیت فراوانی دارد توجه كرده اید و طرح شما استحكام و استواری مورد نیاز را دارد. مورد دیگر آنكه وضعیت دنده ها را در حالت خم شدن به جلو یا پهلو در نظر خود مجسم كنید. شرط موفقیت در چنین مرحله ای، آشنا شدن كامل شما با وضعیت استخوان بندیهاست.

به این نكات توجه كنید:

ـــ ابتدا طرحی بسیار كم رنگ و ساده از فرم كلی سوژه ترسیم نمایید. این امر به شما كمك می كند تا در جایگزینی سوژه در كادر مشكلی به وجود نیاید. چنانچه نیمی از تنه یا پاها از كادر كاغذ بیرون بزند، نقصی برای كار به شمار می آید.

ـــ در مراحل اولیه طراحی، یعنی پس از ترسیم تناسبات، قدری از كار خود فاصله گرفته و آن را بررسی كنید و به رفع نواقص احتمالی بپردازید.

ـــ به تناسبات موجود در فضای منفی توجه كنید.

ـــ با استفاده از پهنای مداد یا گرافیت، تیرگیهای موجود در سوژه را به صورتی آزاد و پر جرأت ترسیم نمایید. پس از پایان كار ارزش خطی مناسبی در طرح به وجود آورید.

ـــ در طراحی فیگوراتیو، احتیاجی به ترسیم اعضای دقیق چهره مثل چشم و ابرو نیست. فرم انگشتان و كف دستها و پاها را هم به صورت كلی مشاهده كرده و حجمی بسیار ساده از آنها ترسیم كنید كه فقط تأكیدی بر تناسبات صحیح باشد. به خاطر داشته باشید كه حجم و فرم دستها قدری از حجم سر كوچكتر است و طول كف پا تقریباً هم اندازه با سر و بزرگتر از حجم دستها می باشد. هنگامی كه قصد طراحی از تعدادی فیگور در كنار هم را دارید، علاوه بر تناسبات هر فیگور، به هماهنگی حاكم بر همه آنها نیز توجه داشته باشید. وضعیت قرار گرفتن آنها در كنار هم، در نظر گرفتن سطح زمین، وضعیت و نسبت فضای منفی میان افراد و نهایتاً نور و سایه حكم بر فضا از نكاتی است كه باید به آنها توجه نمود. اشخاصی كه در عقب واقع شده اند باید كم رنگ و یا كوچك ترسیم شده و اشخاصی كه جلوتر هستند با وضوح بیشتر و در اندازه ای بزرگتر كشیده شوند. اسكیسهای جمعی تأثیر فراوانی بر طراحی شما می گذارند. 

 

طراحی با ذغال

_ ابزار و تكنیكهای طراحی ؛ 

طراحی با ذغال (روش اول)

طراحی با ذغال (روش دوم) ؛ سایه روشن با هاشور

 

  ابزار و تكنیكهای طراحی

در این برنامه، با توجه به توضیحاتی كه در رابطه با معرفی ابزار و نحوه كار با آنها ارائه خواهد شد، شما در انتخاب سوژه ها آزاد هستید و می توانید با استفاده از وسایلی كه معرفی می شود، جنسیتها و اشیای مختلفی مثل شیشه، فلز، پارچه و گیاهان را طراحی كنید.  

 

  طراحی با ذغال (روش اول)

وسایل مورد نیاز: ذغال طراحی طبیعی یا فشرده (ترجیحاً فشرده)، محو كن، پاك كن، مقوای اشتناخ A4، كاغذ پوستی كمی بزرگتر از A4.

سوژه را از اشیایی با جنسیتهای متنوع انتخاب كنید. با كمك ذغال (نه مداد) طرحی بسیار ساده از مدل بر روی مقوا ترسیم كنید. اندازه طرح نباید كوچك باشد. اگر رنگ سوژه سفید باشد شما فقط به قسمتهایی كه سایه وجود دارد توجه كنید و همان قسمتها را با پهنای ذغال كمی تیره كنید. در ابتدای كار مراقب باشید كه با لبه تیز ذغال خطوط تیره و پر رنگ ترسیم نشود چون اثر نامطلوبی از خود بر جای می گذارد. سپس محو كن را بر روی اثر ذغال ساییده و آن را به صورت سایه ای محو و یك دست در آورید. برای ایجاد سایه های تیره تر، همین كار را تكرار كرده و لایه های خاكستری را بر روی هم بیاورید. به جای محو كن می توانید از تكه ای دستمال كاغذی و یا انگشت دستتان (به شرط آنكه چرب یا مرطوب نباشد) استفاده كنید.

پس از ترسیم خاكستریها، می توانید با لبه تیز ذغال، اشاره های حساسی را در قسمتهای تیره به عنوان ارزش خطی، به مدل بیفزایید. این كار باعث ایجاد استحكام در مدل می گردد. در صورتی كه مدل شما رنگی باشد ( آبی، قرمز، بنفش، سبز و...) ابتدا سراسر طرح را با پهنای ذغال بپوشانید و بعد دستمال كاغذی را بر روی آن بكشید تا اثر ذغال به طور كامل و یك دست خاكستری شود. سپس مراحل تیره تر را مجدداً با ذغال ترسیم كرده و با محو كن اثر آن را یكنواخت كنید. مراقب باشید كه در حین كار دستتان بر روی طرح ساییده نشود. اثر ذغال به راحتی پاك شده و كار را ناقص می كند.

مراحل آخر كار مهمترین بخش است. در این مرحله با كمك نوك ذغال، در قسمتهای تیره، ارزش خطی مناسبی ایجاد كنید. به مقایسه درجات مختلف خاكستری هایی كه ترسیم شده بپردازید و چنانچه لازم بود، در سایه هایی كه ایجاد كرده اید تجدید نظر كنید. برای مدلهای شفاف و براق (شیشه، سفال لعاب دار، فلز) كه انعكاسهایی از نور در خود دارند، به همان ترتیب سابق سایه ها را ایجاد كنید. سپس برای نشان دادن نورهایی كه در مدل دیده می شود، از تكه ای پاك كن تمییز استفاده كنید كناره پاك كن را با كاتر ببرید تا صاف و لبه دار شود. به این ترتیب می توانید نورهای ظریف و حساسی در طرح خود ایجاد كنید. مراقب باشید كه: جهت حركت دستتان برای ترسیم نورها، مطابق با حجم مدل و نوری باشد كه واقعاً مشاهده می كنید. نورهایی كه ترسیم می كنید از نظر اندازه و پهنا متنوع باشد. به مدل خود نگاه كنید. در كنار قسمتهایی كه نور وجود دارد، گاهی لكه های بسیار تیره ای هم به چشم میخورد یا این كه قسمتهایی از نور، محو و نامشخص است توجه به این نكات علاوه بر آنكه در مدل شما تنوع ایجاد می كند، بر دقت و ظرافت طرح نیز می افزاید. وقتی كار تمام شد، روی طرح را با كاغذ پوستی بپوشانید تا كارتان محفوظ بماند.  

 

  طراحی با ذغال (روش دوم)

سوژه را در مقابل خود قرار دهید. با پهنای ذغال سراسر مقوا را یك دست و منظم سیاه كنید. بعد با دستمال كاغذی یا با دستتان روی آن بكشید تا كاملاً سیاه شده و از ذغال اشباع شود. این مرحله را مجدداً تكرار كنید و دومین لایه تیره ذغال را بر روی لایه قبلی به وجود آورید و مجدداً هم با دستمال كاغذی روی آن بكشید. خرده های ذغال روی مقوا را بتكانید. سپس با توجه به مدل، طرح را با ذغال ترسیم كنید. بعد با كمك محو كن، پاك كن و انگشت دستتان، خاكستری اولیه را روشن و روشنتر كنید. هر یك از این وسایل را كه نام بردیم، درجات خاكستری روشنتری ایجاد می كند. در این شیوه، شما بر خلاف روشهای قبلی، از خاكستری تیره به خاكستری روشن می رسید و پاك كن تمییز، در اینجا نقش عمده ای به عهده دارد. در مرحله پایانی باز هم به مقایسه نورها و تیرگیها بپردازید و از ارزش خطی استفاده كنید. گاه لازم است كه زمینه پشت سوژه تیره تر یا روشنتر از سوژه باشد تا به صورت مجزا از كار اصلی به نظر بیاید. در پایان روی كار را با كاغذ پوستی بپوشانید. چنانچه به اسپری تافت (مخصوص موی سر) دسترسی دارید، می توانید روی كار را اسپری زده و لایه ای محافظ بر روی اثر ذغال به وجود آورید. در این صورت كار را به حالت عمودی مایل قرار داده و اسپری را از فاصله 25 تا 30 سانتیمتری به آن بپاشید. هرگز كار را بر سطح زمین به صورت افقی نگذارید. قدری صبر كنید اسپری خشك شود. آهسته بخشی از طرح را لمس كنید. اگر اثر ذغال بر دستتان نشست، عمل اسپری را مجدداً تكرار كنید. در غیر این صورت، پس از خشك شدن كار، روی آن را با كاغذ پوستی بپوشانید.  

 

  سایه روشن با هاشور

ایجاد سایه روشن با هاشورهای منظم یا نا منظم، سابقه ای بسیار قدیمی در نقاشی و طراحی دارد. اغلب وسایل (مداد، خودكار، روان نویس) برای هاشور زدن مناسب هستند و پیشنهاد می كنیم همه آنها را تجربه كنید.

شیوه كار: با ترسیم خطوط موازی و منظم و یك دست، سطحی به دست می آید كه می تواند جایگزین سایه روشنهای مداد، ذغال و آب مركب باشد. به یاد داشته باشید كه هاشور برای سطوح وسیع و صاف چندان مناسب نیست. اندازه طرح را در حدی بگیرید كه بتوانید به راحتی دست خود را در سراسر طرح حركت دهید. هر قدر خطوط به هم نزدیك باشند تیرگی بیشتری ایجاد می كنند. این تیرگی با تكرار هاشور در جهتهای متضاد تشدید می شود. جهت هاشور بایستی با حالت و فرم مدل هماهنگ باشد. یعنی برای مدلهای صاف و تخت، خطوط مستقیم (در جهات مختلف) و برای مدلهایی با سطوح مدور خطوط منحنی و متناسب با فرم سوژه استفاده می شود. سایه افتاده نیز با هاشور مشخص می شود. ابتدا قسمتهای روشن را هاشور بزنید. سپس با تكرار جهات متضاد تیرگیها را درجه به درجه ایجاد كنید. سایه ها باید به تدریج در روشنیها حل شوند. در غیر این صورت خطوط هاشور یك باره قطع شده و در طرح بریدگی به وجود می آورند.

حل شدن هاشور تیره در روشنیها به دو صورت انجام می گیرد:


ـــ كم رنگ، نازك و دور كردن خطوط هاشوری از یكدیگر.

ـــ كوتاه و محو كردن تدریجی خطوط هاشور.

در مدلهایی با سطوح مدور، چنانچه قصد دارید در بخشی از سوژه با ترسیم هاشور بپردازید، در نظر داشته باشید كه هاشور یا سایه، بخشی از مدل محسوب شده و مطابق با انحنای كلی سطوح باشد  

 

درس هشتم _ طراحی از چهره ؛ تناسبات چهره ؛ طراحی از اجزای چهره

طراحی از ابروها ؛ طراحی از بینی ؛ طراحی از لب

 

  طراحی از چهره

موضوعی كه مورد علاقه همه طراحان بوده و هست، مبحث طراحی از چهره است. بسیاری از افراد حتی پیش از آغاز به طراحی، تلاشهای فراوانی در این زمینه داشته و فعالیتها و تمرینات مربوط به طراحی را منحصر به موفقیت در ترسیم چهره می دانند. برای طراحی از چهره لازم است كه مدل مناسبی داشته باشید. شما می توانید از اشخاص اطراف خودتان درخواست كنید تا به عنوان سوژه با شما همكاری كنند، در غیر این صورت به كمك آینه ای به اندازه متوسط (كه از چهره خودتان كوچكتر نباشد) به طراحی از چهره خودتان بپردازید. پس از كسب مهارت كافی، می توانید از روی تصاویر و عكسها نیز طراحی كنید ولی در هر حال تأكید ما بر طراحی از سوژه عینی است، نه ذهنی.  

 

  تناسبات چهره

 

برای طراحی از چهره، ابتدا بیضی تخم مرغی شكلی را به عنوان سر، در نظر گرفته، ترسیم نمایید. یك خط عمودی، دو نیمه چپ و راست چهره را به وجود می آورد و با ترسیم یك خط افقی كه بیضی را به چهار قسمت مساوی تقسیم می كند، محل چشم ها در چهره مشخص می شود. چنانچه خط افقی را به پنج قسمت مساوی تقسیم كنید، اندازه چشمها مشخص می شود. شما متوجه می شوید كه فاصله بین دو چشم، برابر با یك چشم است نیمه بالای چهره را برای ابرو، پیشانی و موها در نظر گرفته و در نیمه پایینی به سراغ خط عمدی وسط چهره رفته و به كمك آن محل قرار گیری اجزای دیگر چهره را پیدا می كنیم. اگر از خط افقی تا پایین بیضی را به دو نیمه تقسیم كنیم، نوك بینی بر روی این نقطه واقع می شود. از این نقطه تا انتهای بیضی را نیز به نسبت یك سوم و دو سوم علامت گذاری می كنیم تا خط میان لبها نیز مشخص شود.  

 

  طراحی از اجزای چهره

الف ـ طراحی از چشم ها: پیش از آغاز به طراحی، تمرین مشاهده را انجام دهید. با دقت به چشمهای خودتان در آینه نگاه كنید، دو گوشه داخلی و خارجی چشم، نسبت سفیدی و سیاهی كره چشم، حالت پلكها و حركت مردمك در سراسر چشم را بررسی نمایید. با مطالعه حالت چشم افراد در مواقع مختلف (تماشای تلویزیون، مطالعه، خشم، شادی، گریه،هیجان، تفكر و ...) بپردازید و آنها را بارها و بارها، هم به صورت ذهنی و هم به صورت مشاهده دقیق مرور كنید. ویژگیهای متفاوت چشم افراد سالخورده و كودكان را مقایسه نمایید.

ــ فرم ساده چشم شبیه یك بیضی است كه دو گوشه آن با هم تفاوت دارند. گوشه خارجی، زاویه ای بسته دارد و تا سرحد تیرگی مردمك، مثلث كشیده ای را به وجود می آورد.

ـــ گوشه داخلی، زاویه بازتری دارد و نسبت به گوشه خارجی، شكل مثلث كوچكتری را به خود می گیرد.

ـــ مردمكها بدون استثنا شكل دایره دارند، در حالت نگاه عادی، قسمتی از مردمك زیر پلك پنهان است. پس مراقب آن باشید كه دایره مردمك را به طور كامل ترسیم نكنید، زیرا در این حالت، چشمها حالت وحشت زده یا متعجب به خود می گیرند.

ـــ با حركت مردمك به سمت راست یا چپ، حجم پلك نیز كمی تغییر می كند. پلكهای بالا و پایین با هم تفاوت عمده ای دارند و حجم مژه ها در پلكها نیز متفاوت است.

در حین طراحی از چشمها به یاد داشته باشید كه:

چشمها را نخست به طور جداگانه بررسی و ترسیم نمایید. پس از تسلط كافی، به طراحی از هر دو چشم بپردازید. به فاصله چشمها از یكدیگر (كه برابر با اندازه یك چشم است) و هماهنگی و تناسب مردمكها با یكدیگر توجه داشته باشید.

طرحها را كم رنگ بكشید و به ارزش خط توجه داشته باشید. در ترسیم مژه ها اغراق نكنید، آنها را با حجم و اندازه واقعی بكشید. معمولاً برای پلك پایین چشم، از خط كم رنگ نازك، یا پهنای نوك مداد استفاده می شود. برای ترسیم پلك پایین و چین و چروكها به جای خط، از سایه كم رنگ پهنای مداد هم استفاده می كنند. پس از تمرین كافی، چشمها را با ابروها بكشید. از ترسیم فرم چشم به طور ذهنی اكیداً خودداری كنید.  

 

  طراحی از ابروها

برای ترسیم ابروها، باید به این نكات توجه داشته باشید: جهت و حالت ابروها، ضخامت ابروها، فاصله ابرو از چشم و فاصله ابروها از یكدیگر.

نحوه ترسیم: ابتدا مسیر و حالت ابرو را خیلی كم رنگ مشخص نمایید. با پهنای مداد، سایه ضخیمی متناسب با پهنای ابرو ترسیم كنید. در جهت رویش موها با نوك تیز مداد، خطوط واضح و حالت دار بكشید. ابروها را با توجه به مدلی كه در مقابل دارید، ترسیم كنید. رویش و جهت موها را به دقت بررسی نمایید.  

 

  طراحی از بینی

بینی برجسته ترین نقطه در چهره افراد است و همچون دیگر اعضای چهره از تنوع و گوناگونی برخوردار می باشد. برای ترسیم آن، لازم است شكل ساده آن را (كه عبارت است از مخروط مثلث القاعده) در نظر داشته باشید. فرم بینی را از جهات مختلف روبرو، نیم رخ و سه رخ مورد مطالعه قرار دهید. به تفاوت اندازه در پره ها، نوك، حجم و ارتفاع بینی در افراد مختلف توجه كنید سپس به طراحی از شكل بینی خود (به كمك آینه) بپردازید. در حین طراحی توجه داشته باشید كه:

ابتدا فرم كلی را آن گونه كه می بینید ترسیم كنید. به جای خط، از سایه و پهنای نوك مداد استفاده كنید. تیره ترین سایه ها در پره های بینی دیده می شود و تنها در همین قسمت هاست كه می توانید از خط نیز استفاده كنید. وقتی به ترسیم بینی از روبرو می پردازید فقط در بخشهای پایین بینی (پره ها و حفره ها) از خط استفاده كنید. از آنجا كه فرم بینی،حجم برجسته ای دارد، به نور و سایه آن بیشتر توجه نمایید. وقتی چهره مدل در زاویه سه رخ یا نیم رخ باشد، می توانید از خط نیز برای قسمتی از ارتفاع بینی استفاده كنید.  

 

  طراحی از لب

با مشاهده لبها در افراد مختلف متوجه می شوید كه فرم لب، در تكمیل شخصیت و كاراكتر چهره نقش فراوانی دارد. ساختار كلی لب، امكان تغییر پذیری بسیار متنوعی دارد و هماهنگ با حالات روحی یا ظاهری شخص می تواند جنبه بیانی به خود بگیرد. فرم لب و دهان خود را در آینه مشاهده كنید. حالتهای صحبت كردن، خندیدن، خوردن، خمیازه كشیدن، ناراحتی، شادی، اعتراض، فریاد زدن و ... را بررسی كرده و ببینید كه بیشترن تغییر در كدام قسمت دهان دیده می شود؟ در گوشه ها یا در قسمت میانی لبها؛ سپس به هماهنگی تغییر حالتها در چشم و لب به طور همزمان بپردازید. علاوه بر حالتهای رفتاری، به تغییر فرم در اثر تغییر وضعیت سر و چهره (نیم رخ و سه رخ و ...) نیز بپردازید. با چرخش سر به پهلو، زیر یا بالا، لبها نیز تغییر فرم پیدا می كنند.

شیوه طراحی از فرم لب: برای فرم لب همچون فرم چشم، یك بیضی با گوشه های تیز و بسته در نظر بگیرید و آن را از طول و عرض به چهار قسمت تقسیم كنید. لب بالا معمولاً باریكتر از لب پایین است. گاهی لب بالا و پایین در یك اندازه هستند و بسیار به ندرت پیش می آید كه لب بالا ضخیمتر از لب پایین باشد. بهتر است كه برای ترسیم فرم لب، به جای خط، از سایه یا پهنای مداد استفاده كنید. دو گوشه لب با هم برابر و یك شكل هستند. لب پایین شامل گوشه ها و بخش مركزی یا وسط است. سایه ای كه برای لب بالا در نظر می گیرید باید قدری تیره تر از لب پایین با شد. این تیرگی در گوشه های دهان نیز تغییر پیدا می كند.

 

درس 5

درس پنجم _ ادامه مبحث طراحی "لیت" ؛ استفاده از مداد برای سایه روشن ، جنسیت یا بافت اشیاء ؛ سایه روشن، ارزش خطی

 

 

 

 

  مشاهده دقیق سایه و نور و تعیین مرز بندی بین نقاط تیره و روشن، نقطه آغاز تفاوت دیدگاه یك طراح و یك فرد عادی است. شما حتی در ساعات مختلف و در حین انجام كارهای روزمره نیز باید به بررسی وضعیت نور و سایه در اشیای اطراف خود بپردازید و از این راه حافظه و دیدگاه خود را وسعت ببخشید.  

 

  استفاده از مداد برای سایه روشن

برای ایجاد سایه روشن بایستی حتماً تسلط و مهارت لازم را برای كنترل وسیله طراحی داشته باشید. وسیله كار شما هر چه باشد با كمی تمرین اولیه می توانید شناخت لازم جهت شروع كار را به دست آورید. یكی از شیوه های تسلط بر مداد برای سایه روشن استفاده از كادر یا محدوده است. تعدادی كادر در اندازه های مختلف بكشید (اندازه ها از 4 سانتی متر بیشتر نباشد) با پهنای نوك مداد، سطح یكی از كادرها را به طور یكدست و كامل رنگ آمیزی كنید و دقت كنید كه هیچ فاصله یا خلل و فرجی در سطح آن به وجود نیاید. در كادر دیگر، (مشابه تصویر (3 ـ 5) فشار دستتان بر مداد را بسیار كم و حساس كرده و خاكستری ملایم و كم رنگی به وجود آورید. هر قدر به طرف پایین كار می آیید بر فشار مداد بیفزایید اما سطح خاكستری همچنان منظم باشد. در كادر دیگر مشابه همین تمرین را انجام دهید. با این تفاوت كه خاكستری روشن را از گوشه بالای سمت چپ شروع كنید، حركت دستتان مورب باشد و باز هم تأكید می كنیم كه هیچ فاصله و بی نظمی در تكرار و ترسیم نباشد. پهنای نوك مداد در این مورد به شما بیشتر كمك می كند. حركت دستتان در كادر سوم حالتی منحنی خواهد داشت. همین حركت را به طور وارونه در كادر بعد تكرار كنید و همچنان سعی كنید كه تیرگی و روشنی متغیری در سطح كار حاكم باشد.

در پنجمین كادر، حالتی گرد و مدور در حركت مداد ایجاد نمایید. حركت دستتان در این مرحله فرمی شبیه خطهای فرفری بسیار بسته و در هم ترسیم می كند. خطوط در اینجا نه در كنار هم ،بلكه بر روی هم تكرار می شوند بدون اینكه هیچ قسمتی سفید یا خالی به نظر برسد. چنانچه این تمرین با دقت و حوصله انجام گیرد، سایه بسیار لطیف و حساسی به وجود می آید كه در بسیاری از موارد كاربرد و استفاده دارد. فشار نوك مداد بر سطح كاغذ بسیار نرم و آرام است. به عنوان تمرین هم از نوك مداد و هم از پهنای آن استفاده نمایید.

مدلی ساده بارنگ روشن و سطوح صاف و یك دست انتخاب كنید. (مثل تخم مرغ، سیب، توپ سفید و...) مدل را برسطح سفید در حالتی قرار دهید كه نور و سایه هر دو بر روی آن قابل مشاهده باشد.

ابتدا طرح را كم رنگ بر روی كاغذ بكشید. بهتر است اندازه طرح، كمی كوچكتر از سوژه اصلی باشد. سپس با سایش مداد بر روی كاغذ سطح خاكستری یك دست و كم رنگی به وجود آورید. این سطح خاكستری به تدریج باید در قسمت های روشنتر محو شود. با مشاهده دقیق مدل، دوباره سطح خاكستری تیره تری را در قسمت هایی كه سایه هایی نسبتاً تیره دارند ایجاد نمایید. باز هم با كم كردن تدریجی اثر مداد، خاكستری این مرحله را در خاكستری مرحله قبل حل كنید. از آنجا كه در ابتدا گفتیم سوژه ای با رنگ روشن انتخاب كنید، ممكن است كار شما در این مرحله به پایان برسد. در غیر این صورت خاكستری های تیره تر را مرحله به مرحله به طرح اضافه كنید تا تصویر تكمیل شود.

نكات مهم: - از تیره كردن بیش از حد تصویر، به خصوص در مراحل اولیه كار، خودداری كنید. 
- هیچ گاه از درجه "سیاه مطلق" مداد طراحی استفاده نكنید. رنگ سیاه طرح را از بین می برد. به هنگام سایه زدن، از گوشه بالای سمت چپ تصویر آغاز كرده و به تدریج در گوشه پایین سمت راست، طرح را به پایان برسانید. برای جلوگیری از لكه های كثیف، سائیدگی و محو شدن اثر مداد، همیشه تكه ای كاغذ سفید زیر دست خود بگذارید. مراقب آن باشید كه بین درجات خاكستری "مرز مشخص و بریدگی" به وجود نیاید و خاكستریها به تدریج در هم حل شوند.
 

 

  سایه روشن، جنسیت یا بافت اشیاء

جنس یا بافت اشیای متفاوت، گاهی باعث تفاوت فراوانی در نحوه ترسیم سایه روشن می شود. مثلاً وقتی می خواهید جنسیت فلز را در كنار تكه ای آجر یا چوب نشان دهید، باید مراقب باشید كه هیچ كدام شبیه یكدیگر نشوند. جنسیت فلز، انعكاسهای فراوانی از نور، سایه و رنگ اشیای اطراف را به خود می گیرد و در نتیجه دارای تنوع خاكستری فراوانی می شود و رنگ و نور با شدت و تضاد در آن مشاهده می گردد. اما اشیایی كه فرضاً از چوب ساخته شده اند، از اشیای اطراف خود تأثیر چندانی نمی گیرند و نور و سایه خفه ای بر آنها حاكم می شود. توجه كنید:

وقتی سوژه شما جنسیت شیشه ای یا فلزی دارد، باید انعكاسهای براق آن را هم در نظر داشته باشید. در این مواقع از دو شیوه می توانید استفاده كنید. یكی آنكه ابتدا قسمتهای براق و بسیار روشن را در نظر داشته و جای آن را خالی بگذارید و سایه های اطراف آن نقاط را با خاكستریهای بسیار روشن و ملایم بپوشانید. روش دوم آن كه سراسر طرح را همان گونه كه هست سایه بزنید. سپس با گوشه تمییز پاك كن، نقاطی را كه لازم است پاك كرده و بدین وسیله نور و برقهای مورد نظر را در طرح به وجود آورید. در این روش باید مراقب باشید كه: پاك كن لكه های كثیف و تیره در قسمتهای دیگر به وجود نیاورد. در ایجاد نور به وسیله پاك كن زیاده روی نشود. جهت و مسیر حركت نور در همان جهتی باشد كه در مدل مشاهده می كنید (افقی، عمودی، منحنی). چنانچه قصد ایجاد نورهای متعدد در مدل را دارید (مثل انعكاس نور و برق در ظرفی شیشه ای) به ضربه های پاك كن و اندازه و حركت هر تكه نور تنوع دهید تا یك نواخت نشوند. پس از اتمام كار، مجدداً طرح را با مدل مطابقت دهید تا اگر لازم باشد حجم نورها را كمتر كرده یا در كنار آنها تیرگیهای شدید تری به وجود آورید.  

 

  سایه روشن، ارزش خطی

وقتی مشغول ترسیم سایه ها هستید، طرح شما باید حتماً كم رنگ باشد. اگر طرح را با خطوط پر رنگ ترسیم كنید، در حالی كه به سایه ای كم رنگ احتیاج است، نوعی عدم هماهنگی میان سایه و طرح به وجود می آید. لیكن وقتی طرح را كم رنگ ترسیم كردید، پس از اتمام سایه روشن باید مرحله ارزش خطی را در طراحی انجام دهید. یعنی در قسمت های سایه خطوط تیره ای "هماهنگ و هم خانواده با سایه همان قسمت" ترسیم كنید. این كار در مرحله پایانی صورت می گیرد و نوعی استحكام به طرح می بخشد. باز هم بر این مسأله تأ كید می شود كه ارزش خطی، تیره تر از رنگ سایه روشن نباشد.  

 

  تفكیك سایه روشن

از احجام ساده یكی را انتخاب كرده و طرحی ساده ترسیم كنید. سایه هایی كه بر روی مدل مشاهده می كنید از روشن ترین تا تیره ترین درجه آن را به صورت تفكیك شده و قابل تشخیص از هم ترسیم كنید. دقت كنید كه خاكستریهای مختلف به وسیله خط از هم جدا نشوند.  

 

درس سوم

درس سوم _ طراحی سریع

مدلی با تركیب دو عنصر بچینید. طرح خطی ساده ای از آن ترسیم كنید و به تمام مسایل مربوط به تناسبات توجه داشته باشید و مقایسه قسمت های مختلف مثبت و منفی را در نظر بگیرید. سپس مدت زمانی را كه برای این طراحی به كار می برید در كنار طرح یادداشت نمایید. حال اگر قرار باشد كا شما به دلایلی (از جمله تغییر حالت سوژه یا فرصت كم برای طراحی و ...) مجبور به طراحی سریع باشید چه خواهید كرد؟ اكثر طراحان در این شرایط از روش اسكیس یا یاد داشت برداری سریع استفاده می كنند. اسكیس، مطالعه سریع و صحیح سوژه است و تفاوت آن با طراحی عادی در زمان به كار رفته، شیوه طراحی و نحوه توجه به جزئیات است.

طراحی عادی و اسكیس، هر دو یك هدف مشترك دارند و آن ترسیم صحیح است لیكن شیوه كار در اسكیس بدین گونه است:

1-      مشاهده كلی یك یا چند سوژه و جایگزینی آن در كادر.

2-      ترسیم اجزا به سوژه به صورتی ساده و كامل ( شفاف بینی ) (خط تناسبات)

3-      در نظر داشتن اصل مقایسه اشیا و اجزا با یكدیگر.

در طراحی اسكیس مطلقاً از پاك كن استفاده نمی شود. ابتدا اشیا را خیلی كم رنگ و با خطی نازك ترسیم كنید و پس از اطمینان از صحت آن، با خطوطی روان. نرم و یك دست. طرح را آن چنان كه هست، تكمیل كنید. حتی المقدور مداد را از روی كاغذ بر ندارید. به طور همزمان به بررسی همه جانبه مدل بپردازید. جزئیات را از كار خود حذف كنید. در اسكیس فقط تناسب و ساختمان كلی شیء اهمیت دارد. بزرگ و راحت كار كنید اندازه طرح به صورتی باشد كه دستتان آزادانه به همه قسمت ها بپردازد. به یاد داشته باشید كه در طراحی اسكیس نیز باید به تناسبات و قرینه گی اهمیت داد. در حین طراحی به ترسیم خط محوری و خطوط راهنمای دیگر برای دریافت صحیح فرم بپردازید. می توانید مدل را به صورت حجم هندسی دیده و ترسیم كنید. در این حالت، حجم مورد نظر را كم رنگ ولی كامل و صحیح ترسیم كرده و سپس جزئیات را به آن اضافه كنید. پس از پایان كار نیز از پاك كن استفاده نكنید. از زیاد بودن و تكرار خطوط ناراحت نشوید و به یاد داشته باشید كه خطوط یك دست و پیوسته می تواند بارها و بارها تكرار شوند. لیكن از به كار بردن خطوط تكه تكه و ریشه ریشه خود داری كنید.

 

  ارزش خطی

مدل سادهای به رنگ روشن، مثل لیوان پلاستیكی، یك تخم مرغ و یا یك سیب را در مقابل خود بگذارید و اسكیس از آن ترسیم كنید. یك طرح اسكیس را با مدل اصلی مقایسه كنید. در طراحی خطی و طراحی اسكیس، شما می توانید از سایه روشن استفاده كنید، اما اگر بخواهید وجود تور و سایه را در طرح نشان دهید، بایستی به خطوط خود تنوع دهید. همان طور كه در مدل خود نقاط تیره را قویتر و نقاط روشن را ضعیفتر می بینید، در طراحی نیز نیرو و ارزشهای متنوعی در خطوط به وجود آورید. خطوطی كه برای قسمتهای روشن به كار می رود خطوطی نازك و روشن خواهد بود و برای قسمت های تیره كه در سایه واقع شده اند از خطوط تیره و ضخیم استفاده می شود.  

 

  نكته مهم

هیچگاه پس از اتمام كار به ترسیم مجدد و تأكید بر قسمت های تیره نپردازید. خط شما در حین ترسیم می بایستی قوت و ضعف لازم را نمایان سازد. قسمت های تیره سوژه، همه یك دست و یك رنگ نیستند و بنابراین شما هم تیرگی های یكنواخت به كار نبرید. قسمتهای تیره را با یكدیگر مقایسه كرده و به تناسب ارزشهای متنوعی كه دارند، ضخامت با تیرگی لازم را در طرح به وجود آورید. شما در این مرحله به ارزشهای متنوع خطی كه ترسیم می كنید واقف و مسلط می شوید و می توانید پس از این، طرح خود را با توجه به ارزش خطی، ترسیم و تكمیل كنید. كلیه طراحی ها به كمك ارزش خطی، كیفیت قابل توجهی پیدا می كنند و همانگونه كه اشاره شد مسدله ارزش خطی، تابش نور و سایه ـ روشن، به ایجاد حجم و بعد در طرح كمك می كند.

درس دوم

درس دوم

چگونه دیدن و مشاهده از دیدگاه یك طراح

نخستین مرحله دیدن درست، مشاهده حجم كلی به صورت یكی از احجام هندسی است. در این مرحله شما بایستی تمام جزئیات شیء را حذف كرده و شكل كلی آن را بر روی كاغذ ترسیم كنید. علت استفاده از احجام هندسی، دقیق و كامل بودن آنها است. بیشتر اشیایی كه در اطراف خود می بینیم شباهت فراوانی با احجام هندسی دارند و چنانچه بخواهیم از همین وسایل به عنوان مدل استفاده كنیم می بینیم كه احجام استوانه و مكعب كار برد بیشتری دارند. وقتی شما یك فرم استوانه بر روی كاغذ بكشید، می توانید آن را تبدیل به یك لیوان، گلدان، پارچ آب و بسیاری شكل های دیگر كرده و جزئیات متنوعی به آن بیفزایید. علت آن است كه دو فرم استوانه و مكعب از لحاظ تعادل و ایستایی، ثبات بیشتری دارند و البته از جنبه تولید و ساخت نیز مزایایی دارند كه در حیطه بحث ما نیست.  

 

  دیدن طراحی و مقایسه

وقتی از یك مدل خاص طراحی می كنید به دنبال علایم و نشانه هایی برای مقیاس صحیح باشید. زمانی كه چند مدل را در مقابل دارید، می توانید نشانه های فراوانی برای مقایسه تناسبات پیدا كنید. پس از مشاهده دقیق به طراحی بپردازید. برای شروع همواره مدلی را كه جلوتر از بقیه است طراحی كنید. بهتر است به جایگزینی صحیح مدل در صفحه نیز توجه داشته باشید. در این مورد شما باید تمام مدلها را به صورت یك شكل ساده و عمده دیده و همان شكل را ترسیم كنید. سپس به جزئیات بپردازید. در این حالت است كه می توانید از جای گرفتن كل طرح در صفحه مطمئن باشید.  

 

  شفاف بینی

توجه به این نكته همواره از بسیاری خطاها در طراحی جلوگیری می كند. در این مرحله هنگامی كه شما چند مدل در مقابل خود دارید سعی كنید همه را به طور كامل طراحی كنید. ویژگی اشیایی را كه به طور كامل در مقابل دید شما نیستند و پشت عنصری دیگر واقع شده اند، در نظر بیاورید و آن را كم رنگ و ساده ترسیم كنید. دریافت تناسبات در این مرحله بسیار ساده و روان خواهد شد. سپس می توانید خطوط اصلی طرح را پر رنگ و جاندار ترسیم كنید.  

 

  طراحی فضای منفی

مدلی را با دو یا سه عنصر چیده و خوب به آن نگاه كنید. حال با خط ساده ای فضای اطراف مدل را مشخص كنید، بی آنكه اشاره ای به خود مدل داشته باشید. بهتر است كه ابتدا با یك عنصر شروع كرده و در طرح بعدی تعداد سوژه را به دو، سه و چهار افزایش دهید. به یاد داشته باشید كه توجه به قسمت های مختلف فضای منفی نیز به صورت مقایسه ای است. طراحی فضای منفی در اینجا به شما كمك می كند تا شكل كلی مجموعه را در یابید و همه اجزا را به صورت عنصر واحد و یك دست مشاهده كرده و در صفحه و كادر جایگزین نمایید. این گونه كلی دیدن اشیا به شما كمك می كند تا نسبت صحیح را در نگاه اول دریافته و طراحی را در اندازه ای مناسب، كوچك یا بزرگ آغاز كنید. فضای منفی به اندازه فضای مثبت اهمیت دارد. در بسیاری موارد به خصوص در اكثر پوسترها می بینیم كه اهمیت بیشتر به فضای منفی داده شده، در اكثر آرمها و نمادها، فضای منفی یا سفید، ارزشی برابر با فضای مثبت و یا سیاه دارد و طراحان و گرافیستها در عین توجه به فرم اصلی، نقش فضای منفی را نیز در نظر دارند.  

 

درس اول طراحی

درس اول _ الفبای طراحی

نقطه: نقطه كوچكترین اثری است كه یك وسیله از خود بر جای می گذارد. اندازه نقطه بر اساس میزان كاربردی وسیله سنجیده می شود. یعنی نقطه ای كه از یك خود كار ثبت می شود، با اثری كه از یك ماژیك یا ذغال طراحی باقی می ماند از لحاظ كیفیت و اندازه بسیار متفاوت است. نقطه می تواند شكلی منظم یا نامنظم داشته باشد. هر نقطه به تنهایی دارای نیروی جذب بصری فراوانی است.

خط: خط، مسیری است میان دو نقطه. خط اساس و پایه طراحی را تشكیل می دهد و شناخت كامل و تسلط بر جنبه های مختلف آن بخشی از هنر طراحی را شامل می شود. خط به صورتی كه ما بر روی كاغذ ترسیم می كنیم عملاً در طبیعت وجود ندارد، ولی قوه باصره ما اطراف اشیا را (در تضاد با سطوح عناصر دیگر به صورت خطوط محیطی) می بیند. با هر وسیله ممكن ترسیم خطوط را تجربه كنید و به مقایسه نتایج مختلف بپردازید. خط نمایانگر حالات و كیفیت های مختلفی است و حتماً بایستی در ترسیم آن تسلط لازم را به دست آورید.

كیفیت خط: یك خط رسم شده می تواند بیانگر ویژگی های بسیاری باشد:

-          ضخامت، نازكی، تراكم، مسیر تابش نور، لطافت و ...

-          جنسیت های گوناگونی همچون: فلز، شیشه، چوب، سنگ، پارچه و ...

-          ایجاد حجم، سنگینی و وزن، سطوح گوناگون.

- ایجاد بعد، فضا و مقیاس های ذهنی یا حقیقی.

-     كلیه این ویژگی ها مختص طراحی با دست آزاد است و طراحی های ماشینی یا تصویر سازی های كامپیوتری نمی تواند هم طراز و هم سنگ دست طراح عمل كنند. خطوط به طور عمده به سه دسته خط صاف، خط شكسته و خط منحنی تقسیم می شوند و هر دسته شامل انواع متنوعی از خطوط است كه برای كاربرد خاصی در نظر گرفته شده است.

-     تمرین طراحی: طرحی از مدل بر روی كاغذ طراحی بكشید. خط ها را آزادانه و راحت بكشید. برای تصحیح از پاك كن استفاده نكنید، خط را دوباره بكشید. خط به كار رفته یك دست و مطمئن باشد، از ترسیم خط های تكه تكه و ریشه ریشه خود داری كنید. طرح هایی كه می كشید زیاد بزرگ یا كوچك نباشند. طرح باید حد اقل نیمی از صفحه كاغذ یا كادر شما را بگیرد. تنها به یك بار ترسیم اكتفا نكنید. مدل را بارها و بارها از زوایای مختلف بررسی و مشاهده كنید.  

 

طراحی چشمی مرحله اول

این مرحله از طراحی از نظر تقویت دید و ذهن اهمیت فراوانی دارد. شما باید حتی المقدور كمتر به كاغذ طراحی و خطی كه ترسیم می كنید نگاه كنید. در این مرحله صرفاً چشم شما به مدل است. پس سعی كنید هم زمان با حركت چشم خود بر روی مدل، خط را هم ترسیم كنید. به تدریج و با كمی تمرین می توانید بر روی مدل متمركز شده و فقط در نقطه شروع، به كاغذ طراحی نگاه كنید. توجه داشته باشید كه بسیاری از هنر جویان آنچه را كه می دانند ترسیم می كنند، نه آنچه را كه می بینند. در این مرحله شما صرفاً آنچه را كه می بینید ترسیم كرده اید. در این تمرین بهتر است كه مداد را از روی كاغذ بر ندارید. طرح را آرام و به قصد مطالعه و بررسی ترسیم كنید نه اینكه تكلیفی را انجام داده باشید. جزئیات و نقش و نگارهای مدل را حذف كنید. اندازه طراحی نه خیلی كوچك باشد و نه خیلی بزرگ.  

 

  طراحی چشمی مرحله دوم

اهمیت این مبحث در تمام مراحل طراحی مخصوصاً زمانی كه پیشرفتی نسبی در كارتان به وجود آمده نهفته است و تنها خود شما می توانید متوجه تغییری شوید كه این شیوه، بر نحوه مشاهده حافظه شما خواهد گذاشت. مدل نسبتاً ساده ای را انتخاب كنید. می توانید به دو روش عمل كنید:

1- پس از بررسی مدل به صورت همه جانبه و كاملاً دقیق، طراحی را شروع كرده و دیگر به مدل نگاه نكنید.

2- بررسی را به صورت مرحله به مرحله انجام دهید. یعنی ابتدا شكل كلی مدل را دیده و طرح كلی را كه در ذهنتان مانده ترسیم كنید. سپس ویژگی های ثانوی را به دقت مشاهده كرده و بعد به طرح اضافه كنید. پس از آن به سراغ جزئیات دیگر رفته و بعد از مشاهده دقیق آنچه را در ذهنتان مانده ترسیم كنید.

در هر دو روش به یاد داشته باشید كه: مدت زمان مشاهده، بیشتر از زمان ترسیم باشد. از پاك كن استفاده نكنید. خط ها را به راحتی و آسودگی بكشید و اگر قسمتی از طرح خراب شد خط صحیح را روی آن بكشید. پس از پایان كار طرح را با مدل مقایسه كنید. اما آن را اصلاح نكنید بلكه مجدداً طراحی را مرحله به مرحله آغاز كنید. هر بار كه مدل را طراحی می كنید نیروی حافظه خود را تقویت كرده اید

 

نمره پروژه درک . بیان

اول اینکه :از کارها زیاد راضی نبودم

دوم اینکه: خانم ها شعبانی، نفیسه و آقای فرهاد و خانم آفتابی و خانم رهنما   و آقای دهقان به خاطر حضور مداوم و موثر در کلاس و انجام مستمر فعالیت های کلاسی و پیشرفت در کارها هرکدام تا 0.25 نمره جای اضافه شدن نمره تشویقی دارند. خانم رضا پور هم جمعا 1 نمره ارائه کلاسی به نمره تئوری اضافه شد.

سوم اینکه: از ترم بعد حواستون باشه وقتی به شما برگه شرح خدمات داده می شه باید عین اون کارها را منظم انجام بدهید. خیلیهاتون به این خاطر نمره هاتون کم شد.

چهارم اینکه: دستتون هنوز قوی نشده بیشتر تلاش کنید.کلاس طراحی و دست آزاد بروید.

پنجم اینکه: این درس مقدمه ای برای شناخت فضا و مبانی طراحی تون بوده پس حتما جزوه ها رو مرور کنید.

مخصوصا نکاتی که در جلسه امتحان شک داشتید و از خودتون نوشتید و نمره کم شد. که تو پست مربوطه براتون نوشتم

نمره ها رو از ادامه مطلب میتوانید ببینید.

از خانم ها ناصری و رضاپور به خاطر ارائه ماکت تشکر می شود . اما مشخص نشد کار پیشنهادی است یا چی؟ لطفا حتما توضیحات ماکت را میل بفرمایند /

نکته آخر اینکه درقسمت نیاز سنجی هیچ کدامتان به هرم آبراهام مازلو اشاره ای نکردید و بر آن اساس از مردم سوال نکردید.نحوه ارائه مطلبتان ضعیف بود در این بخش و برای همین کسی نمره کامل نشد در این مورد.

اعتراض هایتان را صرفا در همین پست و یا به ایمیل من تا ساعت 11 بفرستید بعد آن ترتیب اثر داده نخواهد شد.

موفق باشید و تمرین های دستی یادتون نرود اوضاعتون ناجوره.

ادامه نوشته

کتاب

درسای قشنگتر و سخت تر مونده

از الان بگم پولهاتونو جمع کنید برای ترم آتی خرج زیاد دارید ( برای بچه های مهدکودکی یک لیستی میدهند از مداد. گواش و کاغذو ایتا... برای شما هم ازین لیستها هست) :)

در مورد کتاب پایه  مناسب با اقتصاد شهری کتاب  آقای  درکوش معرفی می شود:

 
درآمدی به اقتصاد شهری

درآمدی به اقتصاد شهری

ناشر : مرکزنشردانشگاهینويسنده : سعید عابدین در کوشمترجم : ندارد

١٣٨٩, ويرايش سوم, چاپ سومشابك : ٩٧٨٩٦٤٠١١٣٦٢٢وزن و نوع جلد : ٤٥٠ گرم، نرم


از این لینک پاورپوینت آن فابل دریافت است(با عضویت)

مقالات اولین کنفرانس اقتصاد شهری ایران هم در این لینک موجود است:   کنفرانس اقتصاد

کتابهای خوب دیگری هم هست که باز جدید تر چاپ شده اند از استاد مربوطه حتما بپرسید.